‘Want ik besta – de mooiste liedjes uit Het Klokhuis van Jurrian van Dongen, illustraties Stien van Kerckhoven, Blauw Gras, 6+
Deze bespreking stond op zaterdag 9 mei 2026 in het Friesch Dagblad.
Vrijwel iedereen onder de vijftig is er mee opgegroeid. Het televisieprogramma Het Klokhuis is al sinds 1988 een vaste waarde en behandelt alles wat je maar kunt bedenken op een speelse en educatieve manier.
De vaak geestige sketches en liedjes zijn een onmisbaar onderdeel van Het Klokhuis. Er zijn er honderden geschreven door gerenommeerde tekstdichters als Willem Wilmink, Hans Dorrestijn en Karel Eykman en inmiddels een nieuwe lichting schrijvers. Opmerkelijk genoeg zijn de liedjes nooit gebundeld in een boek. Misschien vanuit de gedachte dat liedteksten doorgaans niet zo lekker lezen. In dit geval is dat een misverstand; dat blijkt uit de verzameling van 22 liedjes in ‘Want ik besta’ die allemaal zijn geschreven door Jurrian van Dongen. Hij is meer dan dertig jaar aan het programma verbonden en maakte een selectie uit zijn eigen werk. De teksten blijven op papier prima overeind en lezen als verhalende gedichten die compact en toegankelijk zin.
Grote troef in het boek zijn de illustraties van de Vlaamse Stien van Kerckhoven die in plaats komen van de filmpjes die voor tv worden gemaakt. Met gevarieerde technieken en stijlen voorziet ze ieder lied een eigen karakter. Het levert indringende beelden op zoals het meisje dat op de schouders van haar opa met dementie zit.
Sommige liedjes zijn een van heerlijke lichtheid waarbij ironie nooit ver weg is. Over bijvoorbeeld de bronstijd waarin geen prestatiedruk en keuzestress was en iedereen de derde prijs won. Of de ode aan broccoli: ‘Geef mij maar broccoli /Sla of boontjes / Zo gewoontjes / Nee dat hoef ik nie’. De meeste teksten belichten zwaardere thematiek: van oorlog en depressie tot armoede en echtscheiding. Jurrian van Dongen schrijft in een toelichting dat ze er bij Het Klokhuis steeds opnieuw achter komen dat afleveringen met een gevoelig onderwerp een liedje nodig hebben. Want soms is een gevoel zo groot dat het alleen in een lied past.”
Een indringend voorbeeld daarvan is het lied ‘Twee vaders’ over kindermishandeling, waarin een kind uitlegt dat zijn vader ook een andere kant heeft. “Laatst toen de kwade me weer sloeg / Zag ik heel kort / De lieve er doorheen / Alsof iets in hem zeggen wou: / Ik wil dit niet / Ik hou van jou.”
Het is knap hoe Van Dongen woorden geeft aan gevoelens die zich niet zo gemakkelijk in woorden laten vatten. Door in het hoofd te kruipen van een kind dat ergens mee worstelt. In ‘Vertel me maar hoe jij dat doet’ vraagt een kind dat zich somber en mislukt voelt, hoe het de ander lukt om uit bed komen en te genieten van de zon. Veel teksten lijken zo uit gedachten van kinderen te zijn gekropen en zijn puur en logisch. Een kind van wie de broer in de gevangenis zit, snapt dat anderen hem als crimineel zien. Hij zou hem ook willen haten ‘maar je bent ook gewoon m’n broer’.
Fraai zijn de teksten waarin gefilosofeerd wordt over wat abstractere thema’s. Misschien loop je wel rond in een film over je eigen leven en is alles gescript en bedacht en speelt iedereen een rol. Of je kunt het prima vinden met jezelf en dat noem je dan ‘metjezelfschap’: dat is in je eentje, maar dan zonder eenzaamheid.
‘Want ik besta’ is een welkome verzameling gedichten, vermomd als liedteksten, over thema’s waar vrijwel ieder kind direct of indirect mee te maken heeft.
