Sterren verpakt in huid van Anna van Praag, Lemniscaat, 15+
Is het gelukt? Dat is de eerste vraag van Aisha als ze bijkomt in wat wel eens het hiernamaals zou kunnen zijn. Kort daarvoor is ze voor de trein gesprongen, op zoek naar rust. Ze komt in eerste instantie bedrogen uit, want ze is beland in de Transitruimte van een groot vliegveld, waar het een drukte van belang is.
Anna van Praags jeugdroman Sterren verpakt in huid gaat over het overgangsgebied tussen leven en dood, net als bijvoorbeeld Olivia en ik van Joke Reinders. Bij Reinders blijven de doden nog even hangen op de begraafplaats. Van Praag kiest de vorm van een vliegveld waar overleden mensen door kunnen vliegen naar de eindbestemming, of blijven omdat er nog wat uit te zoeken is. In de verkeerstoren is er de mogelijkheid om met een virtual reality bril geselecteerde beelden uit het verleden te bekijken. Natuurlijk lopen er ook mensen rond die Aisha verloren is, zoals haar eigen oma. Het draagt allemaal bij aan de reconstructie van haar leven waarbij de lezer een beeld krijgt van de aanloop tot de suïcide.
En er is Armin. Hij wilde helemaal niet dood, maar is geschept door een vrachtwagen. Aisha zag dat nog uit een ooghoek vlak voor dat ze het spoor opstapte. De twee tegenpolen vinden en confronteren elkaar en ze hebben het meer dan louter gezellig. Een bijzondere match van iemand die vol in het leven stond en iemand die helemaal klaar was met datzelfde leven. Van Praag strooit met zinnen die het merkwaardige van de situatie aanduiden. ‘Dit is de beste tijd van mijn dood’ en ‘Ik moet ermee leren leven, wat een rare zin is als je dood bent’. Of : ‘Nu ben ik dood en is het nog steeds kut om te leven’.
Er wordt vooral heel veel gepraat in Sterren verpakt in huid. Het zijn de gesprekken van een groepstherapie, maar dan gevoerd op een wat merkwaardige plek en dito moment. Het grootste probleem dat Aisha moet overwinnen is een dominant gevoel van schaamte over wie ze is, misschien wel over dat ze er is. Ze heeft die voortdurende kwelling zelfs een naam gegeven: Krampus. Daarnaast passeren nog een aantal problemen de revue, zoals haar dominante moeder en de scheiding van haar ouders. De vraag is of Armin ook iets uit te zoeken heeft, of alleen maar terug wil naar het leven dat hij leidde.
Het idee van een vliegveld als tussenwereld is slim bedacht, maar bijna te realistisch om in mee te gaan. als plek na de dood. De leeservaring bij Sterren verpakt in huid hangt voor een groot deel af van de bereidheid en het vermogen om mee te gaan in de tussenwereld die Van Praag schetst. Dat kan afhangen van de eigen ervaringen met de dood en/of suïcide. Suïcide is een heftig uitgangspunt dat nogal wat veerkracht van de lezer vergt.
Sterren verpakt in huid is een vloeiend geschreven roman over veelomvattende en zware thema’s waar Van Praag genoeg lucht en relativering aan meegeeft. Wat betekent het leven eigenlijk, hoe zinvol is het allemaal en waar zijn we daarna? ‘We zijn sterren verpakt in huid’, zegt Armin, die daarmee de Perzische dichter Rumi aanhaalt. Het wordt niet helemaal duidelijk wat hij daarmee bedoelt maar het zou zoiets kunnen zijn als dat je vrede met jezelf moet sluiten. In de filosofische opzet laat Van Praag veel ruimte voor interpretatie en eigen invulling. Het geeft het verhaal een zekere abstractie mee. De personages komen wel tot leven (..), maar blijven ook wat ongrijpbaar. Er blijft genoeg over om over na te denken vanuit de boodschap die Van Praag lijkt te willen meegeven. Dat je degene bent die je eigen lot bepaalt en zelf het heft van je leven in handen moet nemen.
Denk jij aan zelfdoding? Bel 24/7 gratis en anoniem met 113 of chat op 113.nl.
