Toen Thor het nog liet donderen – Verhalen over de goden van het Hoge Noorden van Bette Westera, illustraties Annemarie van Haeringen, Gottmer, 10+
Deze bespreking stond op 10 januari 2026 in het Friesch Dagblad.
De klassieke Noordse mythen uit de Edda worden door Bette Westera nieuw leven ingeblazen. De prenten van Annemarie van Haeringen zijn van een adembenemende schoonheid.
Wie kent ze nog, de goden van het Hoge Noorden? Met die relevante vraag opent Bette Westera haar hervertelling van de Noordse mythen die we ook kennen als de Edda. Daar bestaan meerdere versies van. Westera baseerde zich op de zogenaamde Snorri-Edda, de meest gangbare verhalen. De IJslandse dichter en geschiedschrijver Snorri Sturluson schreef de godenverhalen in de dertiende eeuw, toen het christendom in het Hoge Noorden al lang de gangbare godsdienst was. Weinig mensen geloofden nog in de mythische Goden, maar er was wel veel belangstelling voor de verhalen en de symboliek.
Maar wie kent ze nu nog? Leerlingen van vrije scholen wellicht, waar de Griekse en Noordse mythes en Bijbelverhalen onderdeel van de lesstof zijn. Verder zullen veel mensen er niet erg bekend mee zijn al spelen ze wel een rol in ons leven. De namen van vier dagen in de week zijn afgeleid van de Noordse goden: dinsdag komt van Tyr, woensdag van Odin, donderdag van Thor en vrijdag van Frigg. En denk aan de Marvel-films over Thor.
Niet subtiel
Voor veel lezers zullen de eeuwenoude godenverhalen een eerste kennismaking zijn, die niet slecht gaat bevallen. Over elkaar heen tuimelende goden, halfgoden en reuzen die in verschillende werelden wonen, die met elkaar verbonden zijn door de levensboom Yggdrasil. In Asgaard wonen de goden en in Midgaard de mensen, daar zit nog van alles tussen en er is het rijk van de doden. Het is moeilijk na te vertellen waar al die verhalen over gaan maar in de bewerking van Westera vormen ze één geheel. Een vertelling met veel vaart, humor en poëtisch vertelvernuft, aangevuld met verzen. De Noordse mythen zijn niet bepaald subtiel, het gaat er vaak ruig aan toe. Er wordt wat afgeknokt en gemoord, het bloed spat van de bladzijden, maar dat is vaak zo licht of geestig beschreven dat het niet eng is.
Kammetje
Dat bloed is vrij letterlijk want komt terug in de illustraties van Annemarie van Haeringen. Aan de winnares van drie Gouden Penselen werd eind vorig jaar de Max Velthuijsprijs toegekend, de oeuvreprijs voor Nederlandse illustratoren. De uitreiking viel bijna gelijk met de verschijning van dit boek en dat is een mooi toeval. Want in de meer dan 50 grote illustraties komt zoveel van haar vakmanschap naar voren en gebruikt ze ook weer nieuwe technieken. Ze voegt bijvoorbeeld met een kammetje fijnzinnige patronen toe. De goden en reuzen komen op een manier tot leven waarvan je denkt: ja, zo zagen ze er vast uit. Ook Van Haeringen bezuinigt niet op het geweld en het bloed, er sneuvelt nog wel eens een schedel met een hamer, maar toch wordt het nergens te gruwelijk. Het zijn platen die je stuk voor stuk zou willen inlijsten.
Bijbel
‘Toen Thor het nog liet donderen’ is een prachtige uitgave waarin klassieke mythes terecht aan de vergetelheid worden ontrukt. Bette Westera bezit de gave om dit soort verhalen recht te doen, leesbaar te maken en eigentijds te doen overkomen, zonder dat het geforceerd modern of hip wordt. Westera is bezig met een bewerking van de Bijbel voor kinderen, waarin zowel het Oude als het Nieuwe Testament opnieuw worden verteld. Ook voor dat project is een grote naam gestrikt voor de illustraties. Charlotte Dematons (van o.a. de bestellers Sinterklaas en Alfabet) gaat zich aan de Bijbelse taferelen wagen, dus dat wordt ongetwijfeld bijzonder. Nog even geduld, het boek verschijnt pas in 2027. Tot die tijd vermaken we ons met de Noordse mythen.
