Gitte Niemandsdochter heeft vele levens
Historische boeken buigen soms door van feitelijkheden en wetenswaardigheden omdat auteurs al hun vergaarde kennis willen etaleren. Begrijpelijk als je heel veel onderzoek hebt gedaan maar het gaat nogal eens ten koste van het verhaal. Het duo Pat van Beirs en Jean-Claude van Rijckegehem lijkt daar een goede oplossing voor gevonden hebben. Pat richt zich volledig op de research terwijl Jean-Claude het boek schrijft. Het voordeel van die methode is misschien dat de schrijver voldoende afstand van het feitelijke materiaal heeft om zich vooral te concentreren op het verhaal.
Galgenmeid is na het veelbekroonde Jonkvrouw het tweede dikke historische boek van dit duo over een eigengereide meid die al eeuwen terug op de toekomst was voorbereid. In Galgenmeid glorieert de Vlaamse Gitte Niemandsdochter, die leeft aan het eind van de zestiende eeuw en door haar moeder op haar vijfde bij het weeshuis wordt afgeleverd. Ze blijkt talent te hebben voor dievegge (beurzensnijder) maar als ze op een kwade dag op heterdaad wordt betrapt, wordt ze veroordeeld tot de galg. Gitte is er van overtuigd dat ze de dochter is van een Spaanse hertog en weet met veel geluk en overtuigingskracht aan de dood te ontsnappen. Ze wordt in Spanje bij haar vader als spionne ingezet en komt in een tegenovergestelde wereld terecht. Plotseling baadt ze in weelde en draagt ze hoepelrokken. Nadat het slecht afloopt met de liefde, keert ze halsoverkop terug naar Vlaanderen en heeft ze nog een belangrijk aandeel in de oorlog tegen Spanje.
Het Belgische duo construeerde een rijk en leerzaam verhaal over de periode waarin de Nederlanden in oorlog waren en de aanslag tegen Willem van Oranje plaatsvond. Galgenmeid geeft een goed beeld van de verhoudingen en gebeurtenissen in die tijd, en vooral ook van de rol die godsdienst daarin speelt, zonder dat het een geschiedenisles wordt.
Het meest opvallend aan Galgenmeid is de hoofdpersoon, je zou het feministische jeugdliteratuur kunnen noemen zonder dat dat de drijfveer zal zijn geweest. Het boek drijft op het enorm sterke karakter van Gitte die zich door niemand laat kisten en over vele levens lijkt te beschikken. Het is bijna een heldenepos waarin de auteurs af en toe wat doorschieten, Gitte herstelt zich zowel geestelijk als fysiek soms wel heel snel van de meest gruwelijke ontberingen omdat het avontuur weer verder gaat. Maar ze is zeker een hoofdpersoon om van in de ban te raken en van te gaan houden. Wat een meid.
Galgenmeid is in passende en consequente taal is geschreven. Mooie en geloofwaardige zinnen die goed aansluiten bij het historische karakter zonder oubollig te worden. Een absolute aanrader.
Reactie(s):
10
Reacties
#2 Ha Jaap, ik heb Manteau even
Ha Jaap, ik heb Manteau even gebeld voor ik mijn recensie schreef, om opheldering te vragen over de precieze taakverdeling tussen Van Beirs en Van Rijckeghem. In het colofon van GALGENMEID zijn research en schrijfwerk, anders dan in JONKVROUW, expliciet opgesplitst. Toch schijnen de auteurs het boek echt samen te hebben geschreven. De redacteur vertelde me dat ze vaak zelfs samen achter de computer zitten. Ciao, Bas
#4 Mijne heren, beste Bas en
Mijne heren,
beste Bas en Jaap,
eerst en vooral een dikke merci voor jullie prachtrecensies ! We beginnen er waarlijk bij te blozen en voelen ons bijzonder vereerd. Ik voel me bij jullie enthousiaste commentaren meteen geroepen om even te trancheren bij de kwestie van het gedeelde auteurschap. Blijkbaar begeestert de idee van zo'n schrijversduo de geïntrigeerde lezers, lezeressen én recensenten en we krijgen meer dan eens pertinente vragen daaromtrent. Als we ons stout en boud voelen, antwoord ik gewis: "JC ziet naakt op mijn schoot en ik dicteer", maar da's zo lekker van de pot gerukt dat het het verst af is van de waarheid....
Jean-Claude, mag ik gerust stellen, is de echte auteur van dienst: hij is een rasverteller in ziel, hart en nieren en zowel de drijfveer als de schrijfveer zitten bij hem diep ingebakken. Ik ben 'the icing on the cake' (no wedding cake withouts its icing!) omdat ik van mijn vader, een hoogleraar wiskunde met een neus voor geschiedenis (en een indrukwekkende bibliotheek) heb geleerd zeer diep te gaan in de oorspronkelijke bronnen. Bij Galgenmeid kwam mijn kennis van het Spaans erg goed van pas, wat niet wil zeggen dat JC niet zijn deel heeft gepresteerd: ook hij heeft zich uitermate goed ingelezen, vooral dan wat betreft de Nederlanden zelve.
De crux van jouw betoog blijft dus rechtstaan, waarde Jaap: het is net omdat we pas in het eindstadium echt volop hebben samengezeten dat we ieder apart voor het volle pond ons gewicht in de respectieve schrijvers- en vorsersweegschaal hebben weten te gooien. Terwijl Jean-Claude zich in onze schrijfcel van het Begijnhof te Gent het pleuris schreef, dweilde ik in Spanje de locaties van het boek af om alles dubbel te checken en er nog wat wereldschokkende wederwaardigheden extra bij op te diepen (de details van de geplogendheden bij een huwelijksplechtigheid b.v.). Echter: de schrijver sublimeert de gepaste details en weert een overmatige inbreng van schoolmeesterij vanwege de vorser die b.v. het Oude Spaensch erg genegen is en de neiging zou vertonen zich te goed te doen aan uitdrukkingen van Lope de Vega en studententermen uit het Salamanca van de Gouden Eeuw of scherts uit de kortverhalen van Cervantes.
U ziet, mijne heren, de waarheid ligt als steeds in het (= jullie) midden.
Leve de Geus !
pat van beirs (=el segundo)
#5 Beste Pat, een verhelderende
Beste Pat, een verhelderende reactie! Fijn dat we allebei een beetje gelijk hebben, ik had het zo zielig gevonden voor Jaap. Misschien een tip om deze uitleg ook even aan je redacteur te overhandigen!
Bas
#7 Baie dankie ! Goed dat ik
Baie dankie !
Goed dat ik wonderwel tegen de hitte kan (Sevilla nu al 17°C met zon).
Hopelijk mag ik terug voor de Spaanse vertaling (benieuwd of ze het daar goed genoeg vinden, lees: of de Spanjolen er niet te zwart in worden afgeschilderd naar hun zin).
Leuk dat jullie twinkelen als twee kwajongens.
Beste Bas, tot de 23ste a.s..
En Jaap, ik doe JC van jou de groeten.
Ons volgende epos heeft als doodlijn 2013 (we zijn nu met elkaar in onderhandeling over het onderwerp/concept).
Nog een mooie Valentijn gewenst,
pat
#8 Misschien ook even de
Misschien ook even de taalfouten eruit halen.
ten kosten = ten koste
lijken daar = lijkt daar
dat de dochter is = dat ze de dochter is
tegenovergestelde wereld = omgekeerde wereld
en rijk = een rijk
de komma achter hoofdpersoon moet een punt of puntkomma zijn (idem achter doorschieten)
taal is geschreven = taal geschreven.
Slordig hoor!
#9 Idd slordig, en vooral van
Idd slordig, en vooral van lieden die zo graag het vingertje opheffen tegen andermans taalgebruik :-)
#1 Voor wie wil meer weten over
Voor wie wil meer weten over Galgenmeid, er is nu ook een Galgenmeid Facebook-pagina. Alle reacties zijn welkom!